Overzicht

Hoe tast diabetes het netvlies aan? Patiënten met diabetes ontwikkelen vaker oogaandoeningen, zoals cataract en glaucoom, maar vooral de invloed van deze ziekte op het netvlies vormt de grootste bedreiging voor het gezichtsvermogen. Bij de meeste patiënten treden er na ongeveer 20 jaar diabetische veranderingen van het netvlies op. De aantasting van het oog door diabetes wordt diabetische retinopathie genoemd. Na verloop van tijd beïnvloedt diabetes de doorbloeding van het netvlies. Het eerste stadium van deze aandoening wordt achtergrond diabetische retinopathie genoemd. In dit stadium verzwakken de arteriën in het netvlies en gaan ze lekken, waardoor er kleine stipvormige bloedingen ontstaan. Deze lekkende bloedvaatjes leiden vaak tot zwelling of oedeem van het netvlies, waardoor het zicht verslechtert. Het volgende stadium wordt proliferatieve diabetische retinopathie genoemd. In dit stadium veroorzaken doorbloedingsproblemen zuurstofgebrek of ischemie in delen van het netvlies. Er worden nieuwe, kwetsbare bloedvaatjes gevormd in een poging van het vaatstelsel om de zuurstofvoorziening van het netvlies op peil te houden. Dit heet neovascularisatie. Helaas gaan deze kwetsbare bloedvaatjes makkelijk bloeden. Wanneer er bloed in het netvlies en het glaslichaam lekt, ontstaan er vaste of zwevende vlekken en neemt het gezichtsvermogen af. In de latere stadia van deze aandoening kan de langdurige vorming van abnormale bloedvaten en littekenweefsel leiden tot ernstige problemen, zoals loskomen van het netvlies en glaucoom.

Detectie en diagnose

Diabetespatiënten moeten hun ogen regelmatig laten onderzoeken, zodat met diabetes verbonden oogproblemen zo vroeg mogelijk kunnen worden opgespoord en behandeld. De meeste diabetespatiënten worden regelmatig onderzocht door een internist of endocrinoloog, die nauw samenwerkt met de oftalmoloog.

De diagnose van diabetische retinopathie wordt gesteld door middel van een uitgebreid onderzoek van het netvlies met een oftalmoscoop en fluoresceïneangiografie.

Behandeling

Diabetische retinopathie kan op diverse manieren worden behandeld, afhankelijk van het stadium van de aandoening en het specifieke probleem waarmee men wordt geconfronteerd. De retinachirurg voert verschillende onderzoeken uit om de ernst van de aandoening na te gaan en een beslissing te nemen over de aangewezen behandeling. Hiertoe behoren: fluoresceïneangiografie, retinafotografie en echografie van het oog.

De abnormale vorming van uiterst fijne bloedvaatjes en de bloedingen die hiermee gepaard gaan, behoren tot de meest voorkomende problemen. Om dit probleem te behandelen wordt er vaak geopteerd voor laserchirurgie, met name panretinale lasercoagulatie (PRL).

Hoewel deze behandeling blinde vlekken in het perifere zicht veroorzaakt, verhindert PRL de verdere vorming van kwetsbare bloedvaatjes en worden lekken afgedicht. Het doel van de behandeling is de progressie van de aandoening te stoppen.

Patiënten met diabetes lopen een verhoogd risico op scheuren en loskomen van het netvlies. Scheurtjes worden vaak gedicht met laserchirurgie. In geval van een losgekomen netvlies is er een chirurgische ingreep noodzakelijk, om het netvlies opnieuw aan de achterkant van het oog te bevestigen. De prognose voor een herstel van het gezichtsvermogen is afhankelijk van de ernst van de aandoening.

Preventie

Uit onderzoek is gebleken dat patiënten die erin slagen, hun bloedsuikerspiegel stabiel te houden, minder oogproblemen ontwikkelen dan patiënten die hun bloedsuikerspiegel niet goed onder controle hebben. Een aangepast dieet en lichaamsbeweging spelen een belangrijke rol in de algemene gezondheid van deze personen.